Kanibalizacja słów kluczowych to jedno z tych pojęć, o których my, konsultanci SEO, lubimy mówić, ale jeśli na co dzień nie zajmują się Państwo pozycjonowaniem w wyszukiwarkach, może być Państwu nieznane. Jeśli nie wiedzą Państwo, o co chodzi, przygotowaliśmy ten kompletny poradnik: pozwoli zrozumieć to pojęcie i poprawić ranking najważniejszych słów kluczowych. Po jego przeczytaniu będą Państwo wiedzieć, czym jest kanibalizacja SEO, jak może zaszkodzić stronie internetowej, dlaczego warto jej unikać i jak ją naprawić. Brzmi dobrze? Zapraszamy do lektury!
Kanibalizacja SEO: definicja i przykłady
Kanibalizacja SEO to sytuacja, w której adresy URL tej samej witryny konkurują o to samo słowo kluczowe. Co to oznacza? Zobaczmy przykład. Wyobraźmy sobie, że wpis, który właśnie piszę, wychodzi bardzo długi i postanawiam podzielić go na dwa osobne wpisy: „Czym jest kanibalizacja? – część 1” i „Czym jest kanibalizacja? – część 2”. Stworzyłbym w ten sposób dwa adresy URL konkurujące o tę samą intencję wyszukiwania. Właśnie tutaj powstaje problem kanibalizacji. Blog nie jest jedynym miejscem, w którym można spotkać to zjawisko. W sklepach internetowych ryzyko jest największe. Oto kilka przykładów, na które wielokrotnie natrafiałem podczas przeglądu witryn:
- Tworzenie kategorii na blogu według kategorii produktów. Na przykład jeśli prowadzimy sklep z artykułami tenisowymi, może wydawać się dobrym pomysłem tworzenie wpisów z recenzjami produktów i grupowanie ich w kategorie takie jak „rakiety”, „buty”, „odzież” itd. Uwaga jednak: prawdopodobnie są to te same kategorie, które mamy już w witrynie, a to może stać się problemem.
- Tworzenie więcej niż jednego adresu URL dla tej samej kategorii produktów. To praktyka stosowana w wielu witrynach, gdy chcą umieścić tę samą kategorię w różnych sekcjach menu. Ponieważ personalizacja menu jest często ograniczona, decydują się na utworzenie kilku kategorii jako szybkie rozwiązanie, nie myśląc o SEO.
- Produkty bardzo do siebie podobne. Prawdopodobnie najtrudniejszy przypadek. Chodzi o dwa lub więcej niemal identycznych produktów, w których zmienia się tylko jedna cecha, na przykład rozmiar lub kolor.
Analiza kanibalizacji słów kluczowych
Skoro mamy już jasną definicję, musimy wiedzieć, jak wykryć kanibalizację SEO. Aby ułatwić tę pracę, warto korzystać z zaawansowanych narzędzi SEO. Jeśli jednak żadnego nie mamy, możemy też wykonać pracę ręcznie. Poniżej przedstawiamy kilka metod.
Wykrywanie kanibalizacji słów kluczowych za pomocą Sistrix
Sistrix to moim zdaniem najlepsze płatne narzędzie do łatwego znajdowania kanibalizacji treści. Istnieje kilka metod, zależnie od tego, czy szukamy kanibalizacji w sposób bardziej ogólny, czy sprawdzamy, czy dla konkretnego słowa kluczowego pozycjonujemy się więcej niż jednym adresem URL.
Słowa kluczowe → pokaż kanibalizację słów kluczowych.
Zobaczą tu Państwo wszystkie słowa kluczowe, dla których rankuje więcej niż jeden adres URL. Uwaga: to narzędzie jest tylko pomocą i musimy kierować się własną oceną, czy poprawiać kanibalizację, czy nie. Nie każda kanibalizacja jest zła. Powiemy o tym później.
Zmiany adresów URL
Tutaj otrzymujemy dane o słowach kluczowych, które wcześniej pozycjonowały się jednym adresem URL, ale z jakiegoś powodu Google zdecydowało się pokazać inny adres. Ta metoda dostarcza więcej użytecznych informacji o tym, gdzie możemy mieć negatywną kanibalizację, choć znowu musimy kierować się zdrowym rozsądkiem, by ocenić, czy trzeba to poprawić, czy wręcz przeciwnie, jest to dla nas korzystne. Zmiana adresu URL może wynikać z przekierowania, z produktu, którego nie ma już w sklepie, ze zmiany intencji i innych przyczyn. Aby to sprawdzić, użyjemy trzeciej metody analizy kanibalizacji w Sistrix.
Pokazanie ewolucji słowa kluczowego
Z dowolnej listy słów kluczowych możemy zobaczyć jak zmieniały się pozycje konkretnego słowa kluczowego. Znajdziemy tam wskazówki dotyczące możliwej kanibalizacji. Jeśli widzimy, że adres URL zmienia się bardzo często, a żaden z dwóch nie ma dobrego rankingu, to możliwi kandydaci do analizy treści. 
Wykrywanie kanibalizacji SEO bez płatnych narzędzi
Nawet bez narzędzia takiego jak Sistrix można przeprowadzić analizę kanibalizacji treści. W tym przypadku nie wykonamy jednak przeglądu ogólnego, lecz musimy badać konkretne słowa kluczowe. Na przykład te, które są ważne dla rdzenia naszego biznesu, ale z jakiegoś powodu trudno nam je wypozycjonować lub które z dnia na dzień mocno spadły w rankingu. Oto kilka metod analizy:
Polecenia w wyszukiwarce Google
To bardzo proste: wystarczy wpisać polecenie: site:domena.pl + „słowo kluczowe” Na przykład: 
W ten sposób znajdujemy wszystkie strony naszej witryny, które poruszają nasze słowo kluczowe. Zostaje już tylko sprawdzić, czy każda z nich ma inną intencję i własny cel, czy też są to zbędne, zduplikowane strony. Aby zawęzić wyszukiwanie, można też wyszukać słowo kluczowe w adresie URL poleceniem site:domena.pl inurl:słowo lub w tytule: site:domena.pl intitle:słowo
Wyszukiwarka wewnętrzna
Inna metoda to wewnętrzna wyszukiwarka Państwa witryny. Zarówno w sklepie internetowym, jak i na blogu, jeśli witryna ma wyszukiwarkę, wystarczy wpisać słowo kluczowe i sprawdzić, czy pojawiają się produkty lub artykuły dla tego samego słowa kluczowego o takiej samej intencji.
Google Search Console
Na koniec oczywiście bezpłatne narzędzie, które Google oddaje do naszej dyspozycji: Search Console. Aby wykryć, czy więcej niż jeden adres URL pozycjonuje się na słowo kluczowe, przechodzimy do Wyniki wyszukiwania i filtrujemy po słowie kluczowym, które chcemy przeanalizować. Na karcie „Strony” zobaczymy wszystkie adresy URL, które pojawiły się w wynikach wyszukiwania dla tego konkretnego zapytania. 
Uwaga: nie wszystkie te strony wynikają z kanibalizacji. Niektóre są tam z powodu rozszerzonych elementów wyświetlanych w wyszukiwarce. Na zrzucie ekranu widać adresy URL odpowiadające linkom towarzyszącym głównemu adresowi: 
Dlaczego powinniśmy unikać kanibalizacji treści?
Kanibalizacji treści należy unikać, ponieważ osłabia pozycjonowanie zamiast je wzmacniać. Powszechnie, ale błędnie sądzi się, że im więcej adresów URL ma witryna, tym większa widoczność. Wydaje się to logiczne: jeśli mam wiele adresów URL, zajmę pozycje 1, 2, 3… w wyszukiwarce i użytkownik na pewno kliknie. Niestety „oczekiwania kontra rzeczywistość” sprowadzają nas na ziemię. Najprawdopodobniej zamiast pozycjonować się wszystkimi tymi adresami na czołowych miejscach, nie wypozycjonujemy się żadnym. Dzieje się tak, ponieważ Google nie rozumie, który adres najlepiej odpowiada na intencję wyszukiwania, i ostatecznie decyduje się nie poprawiać rankingu żadnego z nich. Istnieją też inne powody, by unikać kanibalizacji treści. Brak stron o zduplikowanej intencji wyszukiwania oznacza również mniej adresów URL w witrynie. Pomaga nam to:
- Poprawić skanowalność witryny, ponieważ Google będzie mogło poświęcić więcej czasu innym adresom URL.
- Ułatwić pracę nad linkowaniem wewnętrznym i link buildingiem, by dać większy autorytet kluczowym adresom URL.
- Poprawić doświadczenie użytkownika w witrynie, nie tworząc zduplikowanych treści i nie wprowadzając użytkownika w błąd, którą stronę powinien odwiedzić
Czy jednak zawsze jest źle, gdy pojawiamy się z więcej niż jednym adresem URL dla tego samego słowa kluczowego?
Jak wszystko w SEO, odpowiedź brzmi: to zależy. W Google zdarza się spotkać wyniki z wcięciem. To zjawisko występuje, gdy algorytm Google uznaje, że dla tego samego zapytania może istnieć inny adres URL, który wzbogaci wynik i może być interesujący także dla użytkownika. 
Nie możemy jednak mieć pewności, że uzyskamy wynik z wcięciem, ani że zawsze będzie się tak wyświetlał. W praktyce zwykle łatwiej jest się pozycjonować, gdy na jedną intencję wyszukiwania przypada jeden adres URL. Jeśli widzimy, że pojawiamy się z wynikiem z wcięciem, powinniśmy dokładnie sprawdzić, czy każdy z adresów ma własny cel, aby wynik nadal się pojawiał i aby nie wprowadzał użytkowników w błąd. Innymi słowy, musimy upewnić się, że każdy z linków wnosi wartość, a nie jest tam tylko po to, by zajmować więcej miejsca.
Jak naprawić kanibalizację słów kluczowych?
Kanibalizację słów kluczowych można naprawić na kilka sposobów. Wiemy już, czym jest kanibalizacja w SEO, dlaczego jest szkodliwa i jak ją znaleźć. Teraz zostaje wyjaśnić, jak ją rozwiązać. Istnieje kilka sposobów postępowania. Omawiamy najważniejsze.
Dla nowych witryn: analiza słów kluczowych i dogłębna analiza architektury
W przypadku nowych witryn jest jasne, co robić: po prostu unikać kanibalizacji. W tym celu trzeba przeprowadzić dobrą analizę słów kluczowych i starannie przygotować architekturę witryny, pamiętając, że każdy tworzony adres URL powinien mieć unikalne słowo kluczowe docelowe.
Zróżnicowanie treści z pomocą fraz długiego ogona
Gdy znajdziemy dwa adresy URL celujące w to samo słowo kluczowe, powinniśmy przeanalizować ich treści, aby sprawdzić, czy da się je od siebie odróżnić. Skutecznym sposobem jest poszukanie bardziej szczegółowych słów kluczowych (long tail) i aktualizacja treści, tak aby było widać, że intencja obu stron nie jest taka sama.
Połączenie treści i przekierowanie 301
Jeśli widzimy, że nie ma sposobu, by znaleźć osobne słowo kluczowe dla każdego z kanibalizujących się adresów, najlepiej połączyć treści. W tym celu analizujemy, która strona daje nam najlepsze wyniki (czy ma więcej zaindeksowanych słów kluczowych, więcej kliknięć, większą sprzedaż, więcej linków zwrotnych, czy jakiekolwiek inne kryterium, które uznamy za odpowiednie), wzbogacamy jej treść informacjami z drugiego adresu i przekierowujemy go na wybrany adres URL.
Wykorzystanie adresu canonical
Adres canonical to element, którym informujemy Google, który adres chcielibyśmy pozycjonować, i w ten sposób unikamy zduplikowanej treści. Stosuje się go, umieszczając w sekcji head strony znacznik rel="canonical" z adresem URL, który naszym zdaniem powinien się pozycjonować. Trzeba jednak wiedzieć, że to tylko sugestia, więc ostatnie słowo co do tego, który adres zindeksować, ma Google. Ponadto, w przeciwieństwie do przekierowania, nie przekazuje autorytetu, dlatego jeśli to możliwe, lepiej zastosować dwie poprzednie metody.
Dodanie znacznika noindex
Wreszcie możemy zdecydować się na dodanie znacznika „noindex” w sekcji head zduplikowanej strony, aby Google nie brało jej pod uwagę i jej nie indeksowało. To dobre rozwiązanie dla witryn z wieloma adresami URL, którymi trudno zarządzać pojedynczo, na przykład w sklepie internetowym z bardzo obszernym katalogiem. Należy jednak pamiętać, że skoro te linki istnieją w witrynie, możemy tracić budżet indeksowania (choć w pewnym momencie Google przestanie skanować te adresy), a PageRank może nie być rozdzielany w najlepszy sposób, chyba że zaciemnimy linki prowadzące do tych stron. Podsumowując, w idealnym świecie dwie pierwsze metody dają najlepsze rezultaty, jednak zwłaszcza przy braku wystarczających zasobów nie zawsze da się je zastosować. Dlatego zależnie od potrzeb witryny trzeba będzie sięgnąć także po pozostałe dwie. Ostatecznie wsparcie eksperta SEO jest kluczowe, by znaleźć skuteczne rozwiązania kanibalizacji treści, uwzględniając potrzeby, zasoby i typ każdej witryny. To częsty problem, który może negatywnie wpływać na pozycjonowanie witryny. Ponadto wykrycie kanibalizacji i zastosowanie właściwych rozwiązań poprawia nie tylko ranking w wyszukiwarkach, ale też doświadczenie użytkownika w witrynie. Podsumowując, profesjonalny audyt SEO pod kątem kanibalizacji może przesądzić o sukcesie witryny w wynikach wyszukiwania.
